Nowy dom w Europie Zachodniej

477 osób znalazło nowy dom w krajach zachodnich dzięki działaniom, jakie zostały podjęte w marcu. Akcja goszczenia uchodźców z Ukrainy we Francji, Szwajcarii i Portugalii to inicjatywa lokalnych władz i organizacji humanitarnych oraz współpracujących z nimi osób z Polski. Zespół Jezuicka Pomoc dla Ukrainy jednie pośredniczył w jednym etapie tego wielkiego przedsięwzięcia, tj. w rozpowszechnieniu informacji o możliwości wyjazdu wśród uchodźców i w poszukiwaniu osób chętnych do zamieszkania w krajach zachodnich.

Pierwsza grupa uchodźców, licząca 42 osoby, wyruszyła do Szwajcarii w trzecim tygodniu marca. Akcja została zorganizowana przez organizację Kirchen Helfen – Prättigau, która zadbała o transport i przyjęcie uchodźców w Szwajcarii.

Kolejna inicjatywa wyszła ze strony Fundacji Przyjaciół Saint Omer na rzecz Wartości Transatlantyckich, współpracującej z Honorowym Konsulem Ukrainy w regionie Hauts de France. Organizacja ta zapewniła zakwaterowanie oraz kompleksową pomoc dla uchodźców w trzech miejscowościach: Saint Omer, Peynier i w Dunkierce. Uchodźców przyjęły lokalne wspólnoty mieszkańców. Zadbały one o wszelkie potrzeby materialne, w tym nawet o zapewnienie laptopów dla gości. Ponadto uchodźcom zapewniono możliwość nauki języka francuskiego, a organizacja troszczy się o zalegalizowanie ich pobytu oraz dopełnienie wszelkich formalności, by mogli otrzymać specjalny zasiłek przyznawany przez państwo francuskie. Jednocześnie w każdym z miejsc, gdzie uchodźcy zostali przyjęci, utworzono instytucję kulturalną – miejsce, gdzie mogą się spotkać, wypić kawę, porozmawiać, czy tez zorganizować jakieś wydarzenie kulturalne. Fundacja Przyjaciół Saint Omer troszczy się ponadto o to, by łączyć rodziny uchodźców i stąd też jest otwarta na przyjmowanie krewnych osób, które są pod jej opieką. W Polsce działania fundacji koordynuje Pani Katarzyna Wierzbowska. Dzięki działalności fundacji udało się już zapewnić nowy dom we Francji dla 220 osób.

W akcję przyjmowania uchodźców we Francji zaangażowani są także Pani Elżbieta Caillot Sobańska oraz Pan Filip Goldberg. Działając pod egidą Wolontariatu Maltańskiego i współpracując z lokalnymi władzami w północnej Francji, zorganizowali oni dwukrotnie transport do Normandii. Do tej pory łącznie zapewnili miejsce zamieszkania dla 60 osób.

W międzyczasie w przyjmowanie uchodźców w krajach zachodnich włączyło się także JRS Portugal. Do Warszawy z Lizbony przybyły dwa autobusy i dziewięć samochodów osobowych wypełnionych darami. We współpracy z ambasadą ukraińską udało im się zebrać grupę 155 osób, które postanowiły skorzystać z ich oferty i zamieszkać w Portugalii.

Przyjmowanie uchodźców w krajach zachodnich wymaga dużego wysiłku organizacyjnego. Po pierwsze trzeba znaleźć miejsce dla ugoszczenia uchodźców oraz zapewnić środki na ich utrzymanie. Ponadto ważna jest kwestia opieki medycznej i psychologicznej oraz zalegalizowanie ich pobytu. W tym ostatnim przypadku zdarzyły się trudne sytuacje, gdy osoby przybyłe na zachód wprawdzie były uchodźcami z Ukrainy, lecz nie miały obywatelstwa tego kraju, gdyż przebywały na Ukrainie jako imigranci.

Nawet jednak gdy od strony instytucji goszczących wszystko zostanie przygotowane do przyjęcia uchodźców, to ostatni krok, jakim jest znalezienie chętnych osób do wyjazdu, nie jest łatwy. Wielu Ukraińców nie chce wyjeżdżać dalej i na ten moment nie myśli o rozpoczęciu życia na nowo w innym kraju. Planują oni raczej przeczekać czas wojny i wrócić jak najszybciej na Ukrainę. Kolejną trudnością jest waga decyzji o wyjeździe – uchodźcy nieraz są postawieni przed koniecznością podjęcia tej ważnej decyzji w ciągu kilku godzin w oparciu o informacje od organizacji goszczących. To wszystko sprawia, że bardzo ważnym elementem jest rozpowszechnianie informacji o możliwościach i warunkach wyjazdu i wcześniejsze zbieranie osób chętnych. Te trudności są zapewne nie do uniknięcia w jakże dynamicznym procesie migracji, jaki nastąpił w ostatnich tygodniach. Zapewne z czasem zostaną wypracowane odpowiednie metody współpracy, które im zapobiegną.

Imponuje skala zaangażowania z jaką poszczególnie władze lokalne, wspólnoty mieszkaniowe i organizacje charytatywne z krajów zachodnich włączyły się w proces przyjmowania uchodźców. Szczególnie ważna jest kompleksowa pomoc i wsparcie, jakie udzielają uchodźcom od pierwszego dnia, w którym rozpoczynają oni życie w nowym kraju. Jest to także niezmiernie ważne przedsięwzięcie wobec braku perspektyw na szybkie zakończenie konfliktu na Ukrainie.